TNO-rapport ‘Onderzoek naar de blootstelling aan asbest tijdens saneringswerkzaamheden’

Tevens gepubliceerd op de website van het Nederlands Instituut voor de Bouw op  8 januari 2014, zie http://www.bouw-instituut.nl/blog/tno-rapport-onderzoek-naar-de-blootstelling-aan-asbest-tijdens-saneringswerkzaamheden/

asbestDeze week publiceerde het TNO eindelijk het gelijknamige en in spanning afgewachte rapport, dat in de Haagse wandelgangen al enige maanden bekend is. Het betreft een onderzoek naar de blootstelling, bronmaatregelen en persoonlijk beschermingsmiddelen in relatie tot de introductie van nieuwe grenswaarden voor asbest. Aanleiding vormde het advies van de Gezondheidsraad uit 2010 om de blootstellingswaarden van asbest aanmerkelijk aan te scherpen. De overheid is echter beducht om daartoe over te gaan zonder eerst te onderzoeken wat strengere normen voor de dagelijkse saneringspraktijk zouden betekenen. En dat is niet zo best, zo luidt de conclusie van het TNO.


Enkele highlights van het rapport:

  • asbestsaneerders worden in de praktijk aan zeer hoge en zorgwekkende blootstellingswaarden blootgesteld;
  • gelaatsmaskers voldoen nu reeds niet in zulke gevallen en zeker niet bij strengere normen;
  • gelaatsmaskers passen slecht en bieden daardoor sowieso weinig bescherming, zodat (mijns inziens dringende) behoefte bestaat aan een persoonlijke keuring van maskers (‘fit2fit’, naar Engels voorbeeld);
  • er bestaat behoefte aan betere saneringstechnieken waarbij de asbestconcentratie in de lucht veel geringer kan zijn, naar Engels en Australisch voorbeeld;
  • de gangbare PLM-metingen moeten mogelijk vervangen worden door de duurdere SEM-metingen, wat grote financiële (en daarom kennelijk ongewenste) consequenties zou hebben voor de saneringspraktijken.

Het ‘opgeschoond’ ogende rapport is doorspekt met verwijzingen naar te beperkte datasets, verouderde informatie, et cetera. De excuses zijn bij voorbaat dik gezaaid waarom de overheid in afwachting van een volgend rapport niet voortvarend zal optreden met de codificatie van strengere normen, maar in plaats daarvan nog langer op haar handen zit. Want dat de overheid bepaald geen haast heeft om de aanbevelingen van de Gezondheidsraad over te nemen met alle financiële consequenties van dien, is allang duidelijk.

De vraag is hoe lang de Nederlandse overheid nog de vrijheid houdt om zelf ter zake regelgeving op te stellen. Vanuit het Europees Parlement klinkt al een jaar de wens om de SEM-techniek als standaard in te voeren, aandacht te besteden aan persoonlijke gelaatsmaskers op maat, etc. Een richtlijn van die strekking is waarschijnlijk slechts een kwestie van tijd.

Met belangstelling las ik dat TNO aandacht vraagt voor buitenlandse saneringstechnieken, wat ik zelf al enige tijd bepleit. Met name de Engelse ‘Red Box’ methode (impregnatie van asbest met een hechtingsmiddel) kan de blootstellingswaarden tijdens sanering aanmerkelijk reduceren in vergelijking tot gangbare Nederlandse methodes – en daarmee zou gelijk het probleem van gelaatsmaskers, dure metingen en dergelijke bij hoog-risico saneringen kunnen worden beperkt. Het zou mij niet verbazen indien die techniek de gangbare werkwijze zal worden in de toekomst.

Het blijft echter opmerkelijk (en pijnlijk) dat het Nederlandse asbestbeleid uiteindelijk eerder lijkt te worden bepaald door economische dan door morele of medische overwegingen. Althans, dat is beslist het gevoel dat ik bij dit TNO-rapport krijg. Nederland op zijn smalst…

Comments

  1. Jan van Zelm says:

    And history repeats.
    Tja, van geschiedenis valt te leren. De les die de overheid wél heeft willen leren is dat wanneer er maar lang genoeg uitgesteld en doorgeschoven wordt ‘je’ nooit verantwoordelijk lijkt (..)te zijn voor de tentoongespreidde passiviteit. Wanneer je je omdraait bij de vijver waarin iemand aan het verdrinken is zie je niets, als je je oren daarbij dichthoudt hoor je de drenkeling niet spetteren en gorgelen en als je dan ook nog wegloopt … dán weet je toch niet dat er ‘iemand’ aan het verdrinken was ?! Immers, ook anderen die bij ‘het verdrinken’ aanwezig waren deden hetzelfde omdat aan de andere kant ‘iets mooiers’ was te zien. Geld ofzo.
    Al veel eerder is gekozen voor de profits of industry en niet voor de final costs of industry, en dat betrof niet alleen de besluitvorming bij het bedrijfsleven.
    De basis van de asbesterfenis is de gezondheidsbedreiging. Daarvoor zijn allerlei administratieve, regelgevings- initiatieven ontplooit. Maar de meeste aandacht gaat kennelijk andermaal uit naar wat het de samenleving nú kost maar waar tóen (..de tijd van het gebruik/toepassen van asbest) heel veel geld (ook belastinggeld) is verdiend. En dan nú “niet-thuis” geven.
    Nu ken ik een bedrijf dat in de hoogtijdagen van asbesttoepassingen een van de meest gevaarlijke vormen van asbestproducten aanbracht en zich NU specialiseert in het verwijderen van ..asbest. Prima. Da’s 2x kassa. Maar de asbestslachtoffers die er dus (..ook 2x) konden ontstaan missen de boot en verliezen hun leven. Ik mag toch hopen dat die les nu wél helder in beeld is komen te staan. Of is de ‘volgende drenkeling’ aan de beurt om genegeerd te worden?
    Nee, in Nederland gaan we kijken of de regelgeving wel toe te passen is, of ‘het wel werken gaat’, of de organisatie van de branche wel of niet op orde is.
    En asbest kan niet veel anders dan er gewoon maar ZIJN .. en (naar mate het ouder wordt en de hechtgebondenheid sléchter wordt) doorgaan waar hetb zélf niets aan kan doen: Mensenlevens in gevaar brengen. En blijven de werkelijke maatregelen en aanpak andermaal uit.
    Geef mij ‘ns óngelijk a.u.b.

  2. Jan van Zelm says:

    Asbest -TNO… en TNO-Overheid.
    In deze combinaties maak ook onderlinge zie ik nogal ‘ns ‘iets’ voorbijkomen.
    Saneren van asbest is wegnemen van risicovolle plekken van mogelijk bedreigende vezelaanwezigheid en/of wettelijke verplichting tot verwijderen én preventief acteren om problemen in de toekomst in de gezondheidstoestand van mensen te voorkomen. Een bijna zelf verzonnen/geformuleerde stelling van wat saneren is.
    En dán blijkt de veiligheid van de saneerders een ‘Zwaard-van Damocles’ te zijn en NIET het zwaard van Vrouwe-Justitia. Potverdikkie, nú blijken (!) ineens juist de asbestsaneerders in een risico-groep te vallen en is er een zgn. “fittest” in het leven geroepen omdat .. (je gelooft ‘t niet) DE ABM (Adem Beschermings Maskers) vaak onvoldoende beschermen ! Aai,aai. En al die jaren is er een dus vals gevoel van veiligheid geweest bij juist die mensen die VOL in het rondzwevende, opwaaiende en losgehakte levensgevaarlijke asbestvezelstof hebben gewerkt.
    Laten de saneringswerkgevers straks óók deze mensen vallen als een baksteen ? Laat de overheid ook hier de verantwoordelijkheid bij het bedrijfsleven die daar – net als nu vanuit het verleden – mee gaan ping-pongen ? Heeft dan straks wéér de rechtsprekende macht de macht om te stellen dat deze saneerders maar aan moeten tonen dat zij zijn blootgesteld aan asbest tijdens hun werk ? NU zou ik zeggen: De kans is toch wel érg groot dat deze mensen met (zelfs IN..) asbest hebben gewerkt.
    Ziet u, als jurist en als mens, de asbestletselschadeclaims over – zeg – rond de 30 t0t 60 jaar al aankomen ? Dat wordt werk aan de winkel. Dramatisch cynisch is het. Ongelooflijk is dan de understatement of the year.

    Dit nog toegevoegd:
    Nedstaal is een staalproducerend bedrijf. Dát doen zij al jaren. Kijkt u maar naar het uit 1938 daterende bedrijfspand met een asbestcementen golfplatendak van rond de 7000 m2 (..ook een groot asbestvezel-probleem). De markt zakt in en het gebouw begint al mee te doen.
    WEET u wat dáár in Alblasserdam – in een druk bevolkt gebied – zou kúnnen gaan plaatsvinden ? Welnu (!), daar wil Nedstaal niet los van steun van TNO (..wie er allemaal in/achter zitten is lastig vast te stellen..) hand in hand (!) bij wijze van proef asbest gaan “denatureren” (zoekt u even op wat dat is a.u.b.).
    Het is een proef. Waarom ? Omdat o.a.de effecten voor de gezondheid (..u weet welke) van medewerkers (!) én omwonenden (nog) niet vaststaan. NEE !! Allicht, dat is pas één van de proefuitkomsten over 30 tot 60 jaar. In de tussentijd zijn de proefkonijnen de medewerkers die een voor hen volledig onbekend “probleem-product” moeten gaan helpen uit de samenleving te verwijderen. Tot nu toe verwerken zij schroot tot staal. Óf daar tot op heden géén asbest in zat is dan weer een andere kwestie. Nú zou het ‘onder-een-vergunning’ dan “officieel” kunnen gáán gebeuren…
    Er is een Hoger Beroep ingesteld door de Gemeente Alblasserdam (de vestigingsplaats van de fabriek die weliswaar voor een groter gebied een nieuwe bedreiging vormt) dat tegen de beslissing van de rechter ingaat. De eerder ingediende bezwaren werden naar de prullebak verwezen…., de burgers en tegelijkertijd ook de medewerkers die zich nog niet realiseren wat er gebeuren gaat lijken het wat té gelaten -letterlijk – over zich heen te laten komen. Aai !
    Op een helaas kleine groep na: Het Actiecomité Asbest Nedstaal Nee. Kijkt u op de site van hen.

    Enfin: Juridisch kanonnenvoer in het verschiet ?! Het is maar hoe u het ziet.

  3. Jan van Zelm says:

    Dát ‘verschiet’ (b)lijkt opeens best dichtbij te liggen, nl. NÚ !! Kijk ‘ns op PMC-Farmsum/Delfzijl en wat zij daar gaan doen. Interessant en vraagoproepend tegelijk. Waarom? Omdat niet alles nu al is te zien (..of te voelen..) maar mógelijk pas veel later. Ook is het mogelijk dat het GOED gaat. Dát zou geweldig zijn. Gaat het fout dan is dat daartegenover en meer dan helaas VERSCHRIKKELIJK. PMC, Purified Metal Company… waar kwikhoudend metaalafval én ook asbesthoudend schroot zal gaan worden ‘gedenatureerd’. Volgens de vergunning verlenende instanties voldoet het beschreven (..!..) proces en alle in de veligheidsvoorziengen te betrekken oplossingen aan alle ‘gestelde’ eisen. Het bouwen van de fabriek zal gaan beginnen wanneer de financiering en óók “externe veiligheidsrisico’s” – immers, het is Groningen waar ook mogelijk onder de fabriek de bodembewegingen nare gevolgen voor de fabriek en de dán geldende veiligheid zouden vormen – te garanderen zijn. Maar – nogmaals – INTERESSANT omdat u en ik graag van asbest af willen. Wanneer dat allemaal veilig gebeurt en ook nog een veilig (!) bruikbaar en exploitabel restproduct (=recyclingproduct) oplevert is en er werk voor mensen. Hoeveelheden zullen dan óf vergroten óf ook in het buitenland – n.a.l.v. toezicht op en rapportage’s van de processen – gaan plaatsvinden.
    Een vervolgstap is dan óók het asbestcement dat als gevolg van het verbod op het in bezit/gebruik hebben van asbestcementen daken ná 2024 nu al maar ook de komende jaren HEEL ERG VEEL TE VERNIETIGEN MATERIAAL zal opleveren. Wát kan de samenleving en industrie (in die volgorde) daar nog 100% VEILIG mee?

Speak Your Mind

*

Algemene voorwaarden